انجمن تمبر گیل

برای آشنایی شما عزیزان با مجموعه تمبر های اولیه ایران نمونه های از تمبر های قاجاریه را به نمایش گذاشته ایم . برای مشاهده آنها بر روی ادامه مطلب کلیک کنید .

 به نام ایزد منان

 سال : دوم

صندوق پستی : ۴۱۶۳۷-۳۸۳۹

فرا رسیدن ماه پربرکت رمضان بر مسلمانان جهان مبارک باد.

          *************************************

    گزارشی از . . .  شهر بارانهای نقره ای

به مناسبت گرامیداشت ایام الله دهه فجر و سی امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران ، اولین نمایشگاه انجمن تمبر گیل ( انجمن مشترکین تمبر اداره کل پست استان گیلان ) صبح روز دوازدهم بهمن ماه سال 1387 همزمان با ورود قدوم مبارک حضرت امام خمینی ( ره ) رأس ساعت 33 : 9 صبح افتتاح گردید .

در این نمایشگاه بیش از 1150 قطعه تمبر از دوره اسلامی ایران مربوط به سالهای 1358 لغایت 1387 بصورت سری و سال کامل و در بخشی از این نمایشگاه نمونه های از وسایل جمع آوری تمبر و پاکتها و تمبرهای و تمبر هایی که کشور ایران با کشورهائی همچون چین ، برزیل ، اوکراین ، ترکیه و . . . بصورت مشترک چاپ کرده بودند را به معرض دید عموم و علاقمندان به تمبر از تاریخ 12 بهمن ماه لغایت 21 بهمن ماه سال 1387 قرار گرفت با توجه به این موضوع که هدف اصلی انجمن تمبر گیل ارائه مطالبی در جهت بالا بردن اطلاعات و آگاهی اقشار مردم در زمینه تمبر می باشد این انجمن افتخار دارد به اطلاع علاقمندان و مجموعه داران تمبر برساند همزمان با برپایی این نمایشگاه اولین شماره بولتن انجمن تمبر گیل نیز منتشر گردید همچنین به رسم یادبود پاکت و تمبری که به همین مناسبت ( تصویر تمبر : آرم انجمن تمبر گیل – تصویر پاکت مصور – تصویری از مناظر شالیزارهای گیلان ) چاپ گردیده بود به مدعوین عزیز هدیه داده شد .

این نمایشگاه اولین نمایشگاه انجمن تمبر گیل از بدو تاریخ تاسیس انجمن تمبر گیل بوده است که محل نمایشگاه واقع در سالن اصلی اداره کل پست استان گیلان ( گلسار ) و تمبرهای آن از مجموعه شخصی مجموعه دار تمبر آقای مهران اشراقی و به دست مبارک جناب آقای مهندس عزیزی مدیرکل محترم اداره کل پست استان گیلان و هیئت همراه ایشان افتتاح گردید .

لازم به یادآوری می باشد در چیدمان این نمایشگاه آقایان کریمی نژاد ، حق شناس ،  صفاریان ، عنایت شعار ،هوشمند ، احمدزاده ، شعاع شرق و خانم رجبی شرکت داشته که باید صمیمانه از همکاریشان تشکر نمائیم .

پیرو توافق مورخ 9/2/88 با توجه به نحوه رای گیری در همان تاریخ جلسه ای با حضور آقایان گلرنگ،لطیفی،صفاریان،اشراقی،خلیل زاده،هوشمند،محسن زاده،شهیدی و خانمها ریحانی و شهمیری  در محل اداره کل پست گیلان برگزار و طی رای گیری که به صورت آزاد صورت گرفت نتایج زیر حاصل گردید که مورد تائید مذکور می باشد.

1-  آقای مهران اشراقی با 7 رای بعنوان مدیرعامل تعیین گردید.

2-  آقای رضا لطیفی کرارودی رئیس هیئت مدیره با 7 رای تعیین گردید.

3-  سرکارخانم ریحانی با اکثریت 10 رای بعنوان مسئول وبلاگ مشخص گردید.

4-  آقای سجاد صفاریان با اکثریت 10 رای بعنوان مسئول بولتن انتخاب گردید.

5-  آقایان خلیل زاده و محسن زاده بعنوان اعضاء اصلی هیات مدیره انتخاب گردیدند.

6-  ضمنا سرکار خانم شهمیری بعنوان منشی و آقای شهیدی بعنوان حسابدار و آقای گلرنگ بعنوان بازرس و به صورت ثابت با انجمن همکاری می نمایند.

خبرهای بدون مرز

"فرید احمدزاده"

گرامیداشت سال جهانی ستاره شناسی توسط کانادا

این دو تمبر یادبود شگفت انگیز که تصاویری از سحابی های سر اسبی و عقاب هستند به همراه رصدخانه های کانادا سال جهانی ستاره شناسی را جشن میگیرند.

تمبرهای پرتغالی محیط زیست برکه های جزایر آزور را گرامی میدارند

اداره پست پرتغال یک مجموعه تازه انتشار داده است که مربوط به محیط زیست برکه های جزایر آزور است.

این چهار تمبر تصاویری از پرندگان، ماهی ها یا درختان را نشان میدهد. تمبر 32 سنتیمویی
( Centimo واحد پول برخی از کشورهای اسپانیایی زبان) نشانگر یک پرنده نوک دراز، تمبر 68 سنتیمویی یک پروانه، تمبر 80 سنتیمویی یک سنجاقک و تمبر 2 یورویی نشانگر یک درخت سدر هستند.

این تمبرها محصول تلاش مشترک اداره پست پرتغال و انستیتو حفظ محیط زیست برای گرامیداشت تنوع حیات و تلاشهای صورت گرفته برای حفظ این محیط های طبیعی است.

مجموعه تمبری برای بزرگداشت دویست و پنجاهمین سالگرد باغهای کیو

باغهای سلطنتی در کیو انگلستان با انتشار تمبرهایی که نشانگر برخی از مشهور ترین باغهای جهان است دویست و پنجاهمین سالگرد خود را جشن میگیرد.

مجموعه چهار تمبری نشاندهنده معبد بودایی و گلخانه گرمسیری و همچنین پیشرفتهای جدید تری مانند بانک بذر هزاره و گذرگاه ساکلر است.

پست سلطنتی انگلستان همچنین تمبرهایی را انتشار داده است که ده گونه گیاهی در خطر این کشور را شامل میشود. این تمبرها شامل گیاهانی میشود مانند ارکیده لیدی اسلیپر، پلی گالای معمولی، گیاه سنگ روی باتلاقی، درخت چنار شناور در آب، ووندورت کرک دار، تره فرنگی، گلابی پلیموت و هفت بند دریایی.

تمبرهای ستاره شناسی توسط جبل الطارق

درکنار تمبرهای مربوط به پرندگان، تمبرهای ستاره شناسی که متشکل از چهار تمبر و چهار برگه است و در گرامیداشت سال جهانی ستاره شناسی منتشر شده اند قطعا از زیباترین تمبرهای منتشر شده توسط جبل الطارق در سال 2009 هستند. 

منتخبی از تمبر های جمهوری اسلامی ایران را در این قسمت به نمایش گذاشته ایم . برای مشاهده بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

به نام ایزد منان

اردیبهشت ماه 1388                                                           

بولتن شماره :دو                                                                                         

سال : دوم   

صندوق پستی : ۴۱۶۳۷-۳۸۳۹                                                                                                   

سال اصلاح الگوی مصرف گرامی باد.

کاغذ نقش دار  

آیا شما مسافرت کردن را دوست دارید ؟ آیا با ما همسفر می شوید ؟ دوست دارید شما را به چه کشوری و از کدام قاره این جهان ببریم ؟ افتخار ما این است که شما را به جهانی رنگارنگ ، دوست داشتنی و پر از سرگرمی و نشاط که بازگو کننده تاریخ گذشته ( رویدادهای سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی ) دعوت نمائیم . این جهان درمیان تمبرها وجود دارد .

به نظر شما تمبر چیست ؟ چه تعریفی دارد ؟ تمبر تکه کاغذ نقش دار ، جزء اوراق بهادار هر کشور ، بیانگر آداب و رسوم یک قوم و . . .  یک جلد کتاب . . .

اگر بخواهیم در تعریف تمبر بنویسیم می توان مطالب زیادی را بیان کرد اما به اختصار تمبر یعنی ؟

ت : توشه ای برای آینده

م :  مفید و سودمند

ب :  بهادار و قیمتی

ر : روح بخش و با نشاط

این مساله برای انسان ثابت شده که از پیدایش تاریخ بشر ، انسان موجودی گردآورنده بوده و این گردآوری از دانه های گیاهان و مایحتاج زندگی شروع شده و امروز به درجه ای رسیده که انسان به گردآوری و حفظ اشیاء می پردازد و از این طریق نیازهای روحی خود را برآورده می نماید. گردآوری اشیائی به مانند زینت آلات و عتیقه جات و جمع کردن اجسام نادر و منحصر به فرد میل انسان را به خودنمایی و تفاخر به داشتن اینگونه مجموعه ها بیشتر و اوقات فراغت را پر می نماید.

انسان ازوقتی خود را شناخت زندگی اجتماعی را قبول داشته و همیشه سعی اش بر آن بود که با اطرافیان خود در ارتباط باشد . حدود 170 سال از پیدایش پدیده ای بنام تمبر که در ادارات پست فروخته می شود می گذرد ( تاریخ تولد رسمی تمبر در 6 می 1840 در کشور انگلستان ) و بابت کارمزد نامه و نامه رسان بر روی پاکات نامه الصاق می گردد در نتیجه این پیدایش بزرگ برخی از همان ابتدا و برخی پس از مدتی به فکر گردآوری تمبر افتادند .

هدف از جمع آوری چیست ؟ این افراد ( کلکسیونر تمبر یا مجموعه دار ) از تمبر چه می خواهد ؟ چه رازی در میان تمبرها نهفته است ؟ و بیشمار سؤال دیگر . . .

جمع آوری تمبر یکی از بهترین سرگرمی ها و تفریحات عموم مردم دنیاست . معاملات تمبر یکی از بزرگترین ارقام تجارت را تشکیل می دهد و موسسات بزرگی در اروپا و آمریکا وجود دارند که با بانکهای بزرگ دنیا از نظر حجم معاملات برابری می کنند . جمع آوری تمبر دارای نکات ذوقی و هنری زیادی است و شخص را نسبت به کلیه اتفاقات سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جهان آشنا می سازد و از بهترین سرگرمی های بدون ضرر و بلکه پر منفعت می باشد و علاوه بر تفریح و سرگرمی و منفعت اقتصادی ، روشن بینی و اطلاعات شخصی را زیاد می کند . هر قطعه تمبر دارای نقشها و ویژگیهای زیر است :

1- پرداخت کرایه پستی

2- نماد یا سنبل سیاسی کشور

3- نقش فرهنگی ، هنری ، آموزشی و زیبایی شناختی

4- برقراری ارتباط و ایجاد تفاهم ، صلح و برادری در سطح ملی ، منطقه ای و بین المللی

برای دستیابی به برترین و بهترین تمبرها ، فرد مجموعه دار باید با مطالعه کتب و پرس و جو از این و آن به اطلاعات اولیه خود در این زمینه بیافزاید که همین امر باعث می شود از تعلق هر تمبر به کشور مربوطه آگاه و از موقعیت جغرافیایی و تاریخی و نوع حکومت و شرایط اقتصادی اجتماعی آن کشور مطلع گردد .

هر قطعه تمبر دارای قصه و روایات مخصوص به خود می باشد اگر قطعه تمبری که روی آن تصویری از بلندترین دیوار جهان دیده می شود یادآور آن خواهد بود که این بنای تاریخی در چه دوره ای ساخته شده و مربوط به کدام کشور می باشد و بعد ما را بر آن می دارد که تاریخ چاپ تمبر را بدانیم و به دنبال این برویم که این تمبر در چه سالی منتشر شده ، قیمتش در هنگام انتشار چقدر بوده و قیمت امروزی اش چقدر است و . . .

هر مجموعه دار تمبر بعد از مدتی متوجه می شود که طراحی و رنگ پردازی تمبر در کشورهای مختلف ، متفاوت است و سبک خاصی در هر کشور در این مورد وجود دارد و نیز بعضی کشورها دارای سبک و طرحی شبیه به هم هستند و نیز متوجه می گردد که در طول تاریخ ، طراحی و شکل پردازی در تمبرها ، مانند مکتب های گوناگون  ادبی – هنری روندی تکاملی داشته است و این تکامل در شیوه های چاپ و استفاده از کاغذهای گوناگون و نیز در نقش درونی خمیر کاغذ هم بوده ، این دگرگونی ها به شکلی است که قدمت تمبر برای مجموعه دار آشکار می شود .

اغلب تمبردارها در پی تمبرهای قدیمی ترند و برای تشخیص قدمت هر تمبر مجبور به استمداد از حافظه خود هستند . نظم و تفکیک تمبرهای همسان برای مجموعه دار اصلی مهم است و هر مجموعه دار بعد از مدتی از خود فردی منضبط و دقیق می سازد .

آگاهی مجموعه دار تمبر از چهره های ادبی ، هنری و تاریخی هر کشور و آشنایی وی با سالروزهای جهانی و مناسبتهای داخلی از جمله امتیازهای یک مجموعه دار تمبر نسبت به دیگر افراد است امروزه آداب و سنن کشورهای گوناگون ، فرهنگ باستانی کشورها با شیوه هایی بدیع مثل استفاده از مینیاتور و کاریکاتور بر روی تمبرها منعکس می شود و این امر روش جدیدی را برای تبلیغات ابداع کرده است همین تبلیغ گسترده ذهن ها را به کشور مربوطه متوجه ساخته و به فرهنگ آن کشور علاقمند می کند .

موسسات بزرگی در جهان وجود دارند که با داشتن هزاران کارمند و نیز دارا بودن نمایندگی در کشورهای دیگر در زمینه تمبر فعالیت می کنند این موسسات در جهت همگان شدن با رشد فرهنگی هر جامعه در زمینه تمبر به واردات تمبر از  سایر کشورها می پردازند واردات و صادرات تمبر نوعی مبادله فرهنگی و هنری میان اقوام و ملل گوناگون است که باعث نزدیکی ملتها می شود .

یک مجموعه دار حرفه ای دست به هر خرید که می زند انتظار دارد که در میان آن خرید تمبرهای فوق العاده و گران قیمت کشف کند و این امید و آرزو و تمایل به تکمیل مجموعه باعث رقابت و پویایی بیشتر بازار تمبر می شود .

دقت و تیزبینی و اطلاعات وسیع در مورد تمبر به یک مجموعه دار کمک می کند تا از میان انبوده تمبرهای باطله و گمنام به شناسایی موردهای با ارزش بپردازد و . . .

باور کنید که گنج تنها در اعماق زمین و یا در عمق دریا پنهان نیست بلکه می توان آن را در شهر و در میان کاغذهای باطله ، و یا آلبومهای قدیمی و فراموش شده جستجو کرد و این به هوشیاری مشاهده گر بستگی دارد که چگونه از فرصتها استفاده کند .

                                                                                                           اسفند ماه 1387

             مهران اشراقی – رئیس هیئت مدیره انجمن تمبرگیل

تمبر پیامبر اعظم، برگزیده جشنواره بین المللی تمبرهای خارجی چین

 به گزارش روابط‌عمومی شرکت پست، در مراسمی که با حضور نمایندگانی از ۱۵ کشور خارجی در پکن برگزار شد، جوایز "بهترین موضوع" و "بهترین طراحی" نهمین جشنواره تمبرهای خارجی چین به تمبر پیامبر اعظم از کشور ایران اختصاص یافت.

در این مراسم که از سوی انجمن دوستی چین با کشورهای خارجی و شرکت پست چین برگزار شد، لوح افتخار و جام ویژه‌ این جشنواره به کشورمان تعلق گرفت.  

بر اساس این گزارش از مجموع آثار ارایه شده به این جشنواره در مجموع ۱۰ جایزه شامل ۵ جایزه به بهترین طراحی‌ها و ۵ جایزه به بهترین موضوع‌ها تعلق گرفت.

شرکت پست جمهوری اسلامی ایران در سال 85 به مناسبت سال پیامبر اعظم(ص)، فراخوان مسابقه طراحي تمبر  پيامبراعظم «ص» را در سطح بین‌المللی برگزار کرد.

واژه تمبر شناسی (Phialtely ) از کجا آمده است؟

اخیرا وب سایت انتشارات دانشگاه آکسفورد واژه Phialtely را به عنوان واژه روز خود انتخاب نمود.

در مقاله نوشته شده توسط چارلز هاجسون خواهیم دید که  Phialtelyتوسط یک جمع کننده تمبر فرانسوی به نام جورج هرپین ابداع شد و به مجله مخصوص جمع آوری تمبر در سال 1864 پیشنهاد شد.

philدر این واژه به معنی دوستدار و دوست است، و قسمت دوم از کلمه یونانی ateleia  به معنی معاف از مالیات یا نداشتن بدهی میباشد زیرا زمانی که تمبر بر روی پاکت دیده میشود مشخص است که گیرنده نامه چیزی نباید پرداخت کند.

تمبرهای کریسمس دانمارک

تمبرهای کریسمس کشور دانمارک نشانگر گیاهانی هستند که در همین فصل میرویند مانند -  درخت راج، رز سفید کریسمس، درخت سرخدار و نوعی گیاه به نام اقطی گل درشت.

به ترتیب نام های آمده در متن بالا:

 
این تمبرها بصورت یک برگه کوچک چهار تمبری منتشر شده است. شکل کامل برگه در زیر دیده میشود.

جبل الطارق تمبرهایی به افتخار یکصد سال نیروی هوا دریا منتشر میکند

بزرگداشت یکصد سال نیروی هوا دریا تشکیل شده است از شش تمبر و یک صفحه مینیاتوری کوچک. این تمبرها نشاندهنده طرح های جالبی هستند که توسط نقاش امور تاریخی جان بچلور به تصویر درآمده اند. این نقاشی ها با کمک بسیار ارزشمند گاری ریمای مورانی، افسر نیروی دریایی و عضو میراث فرهنگی نیروی هوا دریایی انجام شده است که دقت در جزئیات و جدیت وی باعث شده تا این تمبرها از نظر تاریخی بسیار دقیق و معتبر باشند.

تصویر زیر برگه مینیاتوری مورد اشاره در بالا را نشان میدهد. توجه کنید که تمبر قسمتی از تصویر بزرگتر چاپ شده بر روی برگه است.

اروپا 2009 – اخترشناسی

در دهم فوریه سال 2009 اداره پست جرسی ( جزایر کوچکی واقع در کانال مانش) تمبرهایی در یادبود چهارصدمین سالگرد اولین رصد توسط تلسکوپ به وسیله گالیله را گرامی میدارد.

این مجموعه از تمبرها با نشان دادن اقمار سیاره مشتری ( که فقط یکی از اکتشافات گالیله بود) و چندین صورت فلکی، به موضوع سال که اخترشناسی است و توسط پست اروپا پیشنهاد شده است پرداخته.

شرح کوتاهی درباره گالیله و اکتشافات انجام شده توسط تلسکوپ وی به وسیله سر پاتریک مور

بر روی جلد پاکتی که در روز افتتاح منتشر خواهد شد نوشته شده است.

 گرد آوری : فرید احمد زاده

منبع : اینترنت

تمبر

 اين لفظ، از واژه يوناني تومپانون (Tumpanon) و واژه لاتيني تيمپانوم(Tympanum)  گرفته شده است. واژه تمپانون بسيار دير به اين صورت وارد زبان فرانسوي شده؛ ولي شكل پذيرفته‌شده آن همان واژه تمبر (Timbre)است كه در زبان فرانسوي به‌كار رفته و به معناي زنگ كوچك فلزي، اوج صدا، آواز، طنين، تمغا، تمبر پست، و منگوله يا نشاني در بالاي كلاه يا كلاه‌خود بوده است. اين مفهوم از سال 1848 به‌معناي تمبر پستي رواج يافت؛ زيرا، به‌موجب قانون مورّخ 24 اوت همين سال، به اداره پست فرانسه اجازه داده شد كه تمبر يا مهري را كه نشانه پرداخت كرايه پستي بود به‌كار ببرد و تمبر پستي از اول ژانويه سال 1849 در فرانسه به فروش رسيد.

تمبر قطعه كوچك بهاداري است كه در شكل‌ها، اندازه‌ها، و رنگ‌هاي گوناگون با كادر و حاشيه و چسب و دندانه يا بدون آن، به مناسبت‌هاي ويژه به تعداد معيّن از سوي ادارات پست چاپ و منتشر مي‌گردد ، و در پستخانه بر پاكت و غير آن چسبانده مي‌شود كه نشان پرداخت كرايه پست است و در ادارات دولتي نيز نشان پرداخت حق دولت است كه بر كاغذ چسبانده مي‌شود

تاريخچه: پيش از عرضه تمبر، هزينه پستي بر مبناي مسافت‌هاي طي‌شده و تعداد صفحه‌هاي نامه بود. ارسال برگي بزرگ به‌جاي دو برگ كوچك‌تر، ارزان‌تر بود. مردم باهوش ِ هم‌عصر ملكه ويكتوريا به‌منظور صرفه‌جويي در هزينه پستي، نامه‌هاي خود را به دو شكل افقي و عمودي بر يك روي كاغذ مي‌نوشتند .هزينه‌هاي پست در ابتدا از گيرنده نامه دريافت مي‌شد و اين امر مشكلاتي را به‌دنبال داشت. برخي مردم به سادگي از پرداخت وجه خودداري مي‌كردند، برخي ديگر بر روي پاكت‌هاي نامه، پيغام‌هايي رمزي مي‌نوشتند به‌نحوي كه فرد دريافت‌كننده، آن را به‌راحتي مي‌خواند و از پرداخت هزينه پست خودداري مي‌كرد و پستچي را روانه مي‌ساخت. گاه فقط تشخيص دستخط فرستنده نامه سبب خودداري از پرداخت هزينه پست مي‌شد.

پيدايش تمبر شيوه سنتي پرداخت هزينه پست را به‌كلي متحول ساخت؛ چون براي نخستين بار هزينه پست پيشاپيش به‌وسيله فرستنده پرداخت مي‌شد. رولاند هيل نخستين تمبر پستي، معروف به « پني‌سياه »  را ابداع كرد. اين تمبر در ششم ماه مه 1840 در زمان ملكه ويكتوريا انتشار يافت.

دو روز بعد از آن، تمبر «دوپني آي» منتشر شد كه هر دو تمبر با موفقيت بسيار زيادي روبه‌رو گرديد. طرح پني‌سياه اوليه بسيار ساده و داراي تصوير سر ملكه ويكتوريا بود. فقط دو كلمه «پست‌ايج»(Postage) و «يك پني»(one penny) بر روي آن نمايان بود .

در ابتدا براي آنكه نشان دهند تمبر پني‌سياه مورد استفاده قرار گرفته، از جوهر قرمز براي باطل كردن آن استفاده مي‌كردند، اما اين عمل چندان مؤثر نبود. بنابراين، در دهم فوريه 1941 تمبر پني‌قرمز را عرضه كردند و مهر باطل، از جوهر قرمز به جوهر سياه تغيير رنگ يافت. امروزه به‌استثناي يك يا دو مورد، هنوز از جوهر سياه براي ابطال تمبرها استفاده مي‌كنند. طرح پني‌سياه با وجود تغيير رنگ، براي مدت چهل سال به همان شكل باقي ماند. تمبر پني‌سياه نه تنها سبب پديد آمدن نخستين مجموعه‌هاي تمبر شد، بلكه اولين صندوق‌هاي پست را نيز ايجاد كرد .

پرداخت كرايه پست از طريق تمبرهاي پستي سرمنشاء تمبرشناسي است. گيرندگان مراسلات به اين قطعه كاغذهاي كوچك كه بر روي مراسلات چسبيده بود علاقه‌مند شدند و به جمع‌آوري آنها پرداختند. به‌تدريج ميل و علاقه تمبردوستان به تكميل مجموعه‌ها منجر شد. در سال 1841، يكي از خوانندگان روزنامه‌هاي انگليسي، اطلاعيه‌اي به چاپ رساند و تقاضا كرد كه تمبرهاي استفاده‌شده را برايش بفرستند. مجموعه‌داران قطعه‌هاي تمبري را كه كسر داشتند با دوستان خود يا با ساير مجموعه‌داران مبادله مي‌كردند. اين پديده، موجب تشكيل انجمن‌هاي تمبردوستان(Philatelique) گرديد و مجموعه‌داران، تحت عنوان انجمن‌هاي منطقه‌اي يا محلي، دور هم جمع شدند و بدين ترتيب نخستين انجمن‌هاي تمبرشناسي به‌وجود آمد .در پاريس، از سال 1860، باغ تويلري محل ملاقات دوستداران تمبر شد كه اقدام به مبادله‌هاي سودمندي در اين زمينه كردند.

نخستين راهنماي تمبر مونز(Moens) با هدف فني كردن اطلاعات افراد درخصوص تمبر، در بلژيك و در سال 1860 به چاپ رسيد. در سال 1861 فردي به نام پوتيكه(Potiquet) فهرستي بسيار محدود منتشر ساخت. در 1900 در بروكسل، فدراسيون تمبرشناسي داير گرديد كه در سال 1921، به فدراسيون سلطنتي كانون‌هاي تمبرشناسي بلژيك مبدل گرديد. از آغاز ژانويه 1961، در اداره پست بلژيك واحد خدمات به مجموعه‌داران داير گرديد .

تاريخچه در ايران: انتشار تمبر در ايران از ره‌آوردهاي سفر ناصرالدين شاه قاجار (1264-1313 ق) به اروپاست. در سال 1865 م/1283 ق. نمايندگاني از طرف دربار ايران براي مطالعه و پژوهش درباره چاپ تمبر رهسپار فرانسه شدند تا با مقام‌هاي آن كشور در زمينه تمبر و مسائل مربوط به آن گفت‌وگو كنند. فردي به نام ريستر(Riester)از اهالي فرانسه از اين موقعيت سود جست و كليشه‌هايي براي تمبر تهيه كرد و نمونه‌هاي چاپ‌شده آن را به نمايندگان ايراني عرضه داشت. تصوير اين نمونه، شامل شيري خوابيده بود كه خورشيدي از پشت آن پيداست. اين نقش در يك بيضي قرار دارد و در زير بيضي در قاب دور نقش تمبر حروف اول نام ريستر به‌صورت وارونه ديده مي‌شود. اما، چون ريستر در اين زمينه از قبل كسب اجازه نكرده بود، كار وي مورد تأييد قرار نگرفت .

هنگامي كه نمايندگان اعزامي ايران در پاريس سرگرم گفت‌وگو با دولت فرانسه بودند، شخصي به نام آلبرت بار(Albert Barre) نمونه‌هايي از تمبر تهيه و به هيأت ايراني تسليم كرد. اين طرح‌ها در سال 1825م/ 1283 ق. به تهران وارد شد و مورد قبول قرار گرفت. نمونه‌ها در پنج كليشه به رنگ‌هاي آبي، قرمز، سبز، و بنفش تهيه شده بود و ارزش اسمي هر تمبر را نيز ارائه مي‌داد.

در سال 1284 ق. به ناصرالدين شاه اطلاع داده شد كه ايران نياز مبرم به تمبر دارد. نخستين انديشه‌اي كه در آن زمان در مورد فن چاپ به ذهن رسيد اين بود كه بر روي كليشه‌هاي مسي، مركّب بمالند و يك تكه كاغذ كوچك در زير آن قرار داده و با كف دست فشار دهند، تا نقش آن حك شود. به‌همين سبب، اين چاپ‌هاي درشت و خشن كه تهيه و در همه جا پخش گرديده بود از حيث تمبرشناسي چندان اهميتي نداشت.

ارزش اسمي اين تمبرها 1، 2، 4 و 8 شاهي بود. همه تمبرهاي شير و خورشيدي ايران در زمان ناصرالدين شاه از روي اين كليشه‌ها چاپ شد. در وسط تمبر، داخل يك دايره، شير و خورشيد (نشان رسمي دولت وقت) قرار داشت. دور شير و خورشيد را زنجيره‌اي با 86 دانه مرواريد احاطه كرده بود و ارزش اسمي هر تمبر به عدد فارسي در گوشه‌هاي تصوير ديده مي‌شد.

سرانجام، پس از سه سال مطالعه و بررسي، نخستين مجموعه تمبر در سال 1284 ق. در زمان ناصرالدين شاه در تهران به چاپ رسيد. اين تمبرها در شهرهاي تهران، تبريز، ميانه، زنجان، و قزوين مصرف شد. در انتشار اين تمبرها تنوع زيادي به چشم مي‌خورد و از انواع كاغذهاي نازك، ضخيم، معمولي، مشبّك، خط‌دار، كاغذ مخصوص، و نيز رنگ‌هاي متنوع استفاده شده است.

نخستين مجموعه تمبر شير و خورشيدي در دوره ناصرالدين شاه در سال 1284 ق. از روي كليشه‌هاي بار در بلوك‌هاي چهارتايي بدون دندانه چاپ گرديد. اين تمبرها معروف به «سري باقري» است كه وجه تسميه آن معلوم نيست، ولي به احتمال قريب به يقين چون نام طراح تمبر، "آلبر بار" بوده و حرف "R" اول، در زبان فرانسوي "ق" تلفظ مي‌شود كلمه "بار" به‌صورت "باق" تلفظ شده و حرف "R" دوم آن در فارسي به‌صورت "ر" تلفظ گرديده و روي هم رفته "باقر" شده و حرف "e" آخر را "اي" خوانده يا "ي" نسبت هم به آن افزوده و كلاً "باقري" تلفظ شده است.

در زمان ناصرالدين شاه، يك مسئول پست اتريشي به نام «گوستاوفن ریدرر» براي خدمات پستي به تهران اعزام شد. بدين ترتيب، در سال 1876 /1293 ق. نخستين تمبرهاي چاپ وين از چهره ناصرالدين شاه تهيه گرديد. از آن پس، به تناوب، چهره پادشاهان قاجار از ناصرالدين شاه گرفته تا احمد شاه بر روي تمبرهاي پستي نقش بستند.

تمبر در دوره پهلوي: نخستين تمبر از چهره رضا شاه در سال 1926م/ 1305 ش. چاپ شد. اين تمبر در 8 قطعه به ارزش 1، 2، 3، 6، 9، 10، 12 و 15 شاهي به‌ترتيب به رنگ‌هاي سبز، آبي، بنفش، سبز زمردي، عنابي، گلي، زرد قهوه‌اي، و نارنجي منتشر شده است. به مناسبت تاجگذاري رضا شاه، تمبرهاي چهره‌اي زيادي از او منتشر گرديد كه از آن جمله مجموعه تمبري است كه در سال  1929م/ 1308 ش. به چاپ رسيد. اين تمبر، رضا شاه را بر تخت داريوش نشان مي‌دهد.

از سال 1935 /1314 ش. كلمه ايران به‌جاي واژه پرس بر روي تمبرهاي ايران نوشته شد. نخستين تمبر از محمدرضا پهلوي نيز در سال 1943 /1321 ش. به چاپ رسيد.

تمبر در دوره جمهوري اسلامي ايران. نخستين تمبرهاي جمهوري اسلامي ايران در 26 اسفند 1357 به مناسبت نوروز باستاني، در سه قطعه به ارزش 2، 3 و 5 ريال چاپ شد. اما نخستين تمبر واقعي جمهوري اسلامي ايران در 31 فروردين 1358، در چهار قطعه به ارزش 3، 5، 10، و 20 ريال به چاپ رسيد. در اين دوران، از مشاهير، بزرگان، سياستمداران، دولتمردان و روحانيان تمبرهايي چاپ شده كه از جمله مي‌توان پانصدوپنجاهمين سال خاموشي غياث‌الدين جمشيد كاشاني (14 آذر 1358)، يكصدمين سالگرد تولد علي‌اكبر دهخدا (5 اسفند 1358)، يكصدمين سالگرد تولد محمد مصدق (29 اسفند 1358)، بزرگداشت مرتضي مطهري (11 ارديبهشت 1359)، بزرگداشت علي شريعتي (25 خرداد 1359)، سالروز درگذشت محمود طالقاني (19 شهريور 1359)، بزرگداشت محمدحسين قاضي طباطبايي (4 دي 1360) و جز آن را نام برد .

تمبر پستی چیزی بیش از یک برچسب ساده است . تمبر ابزاری موثر برای ارتباط و پیوند انسانهاست . تمبر به‌عنوان سفير در هر كشور، اين امكان را براي افراد فراهم مي‌كند تا به بخش وسيعي از موضوع‌هاي مورد علاقه خود درباره آن مملكت دست يابند. در حقیقت تاریخ یک ملت در تمبر این قطعه کاغذ کوچک نهفته است .

گردآوری : طاهره ریحانی

منبع : اینترنت

دانستنیهای تمبر 

جمع آوری تمبر علاوه بر اینکه براطلاعات تاریخی و سیاسی کلکسیونر ها می افزاید سرگرمی مناسبی است ، و بالاتر از همه پس انداز خوبی به شمار می رود . متاسفانه در ایران به جمع آوری تمبر چندان رغبتی نشان داده نمی شود ، در صورتیکه در آمریکا چهل درصد مردم تمبر باز بوده و کلوپ های بزرگ تمبر بازان در اغلب شهر های بزرگ آمریکا و ممالک متمدن دیگر دایر است . بعد از رواج یافتن تمبر پست در انگلستان ،  در سایر کشورهای جهان به زودی جمع آوری تمبر و تمبر شناسی نیز رواج یافت و اولین کسی که به جمع آوری تمبر همت گماشت و یک مجموعه ی گرانقیمت تهیه کرد یک نفر اشراف زاده از اهالی فرانسه بنام " فیلیپ دو فراریو " که مدت بیست سال تمام ثروت خود را که بالغ بر ده میلیارد فرانک بوده برای جمع آوری تمبر اختصاص داد .

امروزه برای تمبر باطله ی گرانقیمت قباله و سند مالکیت تهیه می کنند که از تقلب و چاپ از روی آن جلوگیری کنند . بزرگ ترین کلکسیون تمبر دنیا متعلق به پادشاه سابق انگلستان ( جورج ششم) بود که اکنون در اختیار ملکه الیزابت است . دومین کلکسیون از لحاظ ارزش متعلق به فاروق پادشاه مخلوع مصر بود که در لندن به نفع دولت مصر حراج شد و تمبر بازان بزرگی از اکثر نقاط جهان برای شرکت در حراج به لندن مسافرت نمودند. بورس ها اکنون در اکثر کشورهای جهان کمپانی های معظم خرید و فروش تمبر به کار واردکردن و صادر کردن تمبر اشتغال دارند و منافع کلانی از راه خرید و فروش تمبر عایدش می شود . آمریکا از این لحاظ در درجه اول اهمیت  قرار دارد . طبق آمار منتشره کمپانی های آمریکایی روزی شصت هزار دلار تمبر معامله  می کنند ، در انگلستان هفته ای ده هزار پوند تمبر خرید و فروش می شود . در ایران نیز موسسات کوچک و پراکنده ایی برای خرید و فروش تمبر دایر گردیده است . و مجله ای نیز به نام تمبر از سال 1330 انتشار می یافت که متاسفانه دیگر منتشر نمی شود .

گردآوری :

آرش شعاع شرق

منبع : اینترنت